Пляцоўка для прафесійнага росту медыясупольнасці
Мінск, вул. Веры Харужай 3, офіс 601
Пляцоўка для прафесійнага росту медыясупольнасці
Мінск, вул. Веры Харужай 3, офіс 601
Стаць сябрам Меню Зарэзерваваць зал

10 назіранняў падчас стажыроўкі ў “Медузе”

Так атрымалася, што менавіта ў тыя дні, калі я знаёміўся з рэдакцыяй “Медузы” , яна ўсталявала асабісты рэкорд – 5 мільёнаў карыстальнікаў за месяц. Гэта онлайн-медыя стартавала ў кастрычніку 2014-га і з’яўляецца адным з найбольш дынамічных праектаў у сваёй галіне.

Што дазволіла “Медузе” хутка дамагчыся поспеху? Наўрад ці за тыдзень у Рызе я даведаўся пра ўсе сакрэты рэдакцыі, але некаторыя чыннікі навідавоку. 

1. Ідэя

Яна павінна быць дакладна і лаканічна сфармуляванай. “Медуза” зрабіла выбар на карысць журналістыкі факту, а не журналістыкі меркаванняў. “Мы пішам толькі пра тое, што па-сапраўднаму важна”, -- сказана на сайце выдання. І “Медуза” штодня пастаўляе рускамоўнай аўдыторыі найбольш значныя і цікавыя навіны. Натуральна, што на сайце прысутнічаюць таксама рэпартажы, расследванні, гульні ды іншыя фарматы. Але перадусім падзеі дня, пра якія чытачу распавядаюць у максімальна даступнай форме. 

2. Каманда

Сабраць “з нуля” кваліфікаваны журналісцкі калектыў надзвычай складана. Прафесіяналы ў абсалютнай большасці сваёй ужо заангажаваныя іншымі выданнямі. У гэтым сэнсе “Медузе” вельмі дапамаглі тыя, хто ўчыніў “контррэвалюцыю” ў “Ленте.Ру”, адхіліўшы ад пасады галоўнага рэдактара Галіну Цімчанка. Разам з ёй з той рэдакцыі сышлі дзясяткі журналістаў. Менавіта былыя супрацоўнікі “Ленты” стварылі касцяк “Медузы”, які быў кропкава ўмацаваны спецыялістамі з іншых СМІ. У выніку атрымалася адна з лепшых рэдакцый на постсавецкай прасторы.

3. Стартавыя інвестыцыі

Стварэнне якаснага кантэнту каштуе дорага. Канкурэнцыя у інтэрнэце надзвычай высокая, і таму, каб увайсці ў групу лідэраў, спачатку неабходна ўкласці ў праект сур’ёзныя сродкі.

Бюджэт “Медузы”, паводле галоўнага рэдактара Івана Калпакова, у 2015 годзе склаў 1,5 мільёны еўра. Гэта дазваляе рэдакцыі утрымліваць не толькі шэраг моцных журналістаў, але і ўласны аддзел распрацоўшчыкаў, арт-дырэктара, дызайнера ды іншых спецыялістаў, пра якіх беларускія незалежныя СМІ могуць толькі марыць. Аднак гэта не раскоша, а надзённая патрэба, калі вы жадаеце эфектыўна спаборнічаць за ўвагу карыстальніка Інтэрнэта, які мае абмежаваны час і безліч прапаноў самага рознага накірунку.

4. Галоўная старонка

Зараз стала модна сцвярджаць, што стартавая старонка онлайн-СМІ нібыта губляе сваю значнасць. Маўляў, усё большая частка карыстальнікаў прыходзіць на сайт праз пошукавікі або па спасылках з сацыяльных сетак.

“Медуза” па-ранейшаму надае свайму “твару” вялізную ўвагу, у прыватнасці, адмінка сайта дазваляе за лічаныя секунды перарабіць галоўную старонку пад патрэбы дня, акцэнтаваўшы ўвагу на найбольш актуальных рэчах. На думку рэдакцыі, гэта дазваляе сфармаваць і павялічваць сталую аўдыторыю сайта, якая наведвае яго рэгулярна, а не выпадкова трапіўшы на нейкі лінк.

У выніку колькасць наўпроставых заходаў на “Медузу” працягвае павялічвацца. Як, зрэшты, і агульная аўдыторыя выдання.

5. Аналітыка

Падчас свайго майстар-класу  ў “Прэс-клубе”  генеральны дырэктар “Медузы” Галіна Цімчанка адзначыла асабліва важную ролю, якую адыгрывае ў рэдакцыі аналітык. Сапраўды, сістэмнае вывучэнне статыстычных звестак дазваляе зрабіць працу СМІ значна больш эфектыўнай.

Аналітык “Медузы” рыхтуе штотыднёвыя і штомесячныя справаздачы, у якіх зважае, як змянялася наведвальнасць сайта па днях, якія публікацыі былі найбольш запатрабаваныя, і яшчэ на пару дзясяткаў істотных паказчыкаў. Дзякуючы гэтаму можна выявіць небяспечныя трэнды (напрыклад, змяншэнне колькасці пераходаў з той ці іншай сацсеткі) і прыняць меры неадкладнага рэагавання. Або, наадварот, звярнуць увагу на станоўчы досвед і развіваць яго. 

6. Смелыя эксперыменты

“Медуза” шмат эксперыментуе. Напрыклад, каб розніцца з іншымі выданнямі і прыцягнуць увагу чытачоў, праект стартаваў з незвычайным дызайнам. Карыстальнік трапляў на галоўную старонку, дзе выкарыстоўваліся белыя літары на чорным фоне. Потым ён мог “пераключыць” выгляд на стандартны – чорным па беламу – аднак да гэтай функцыі яшчэ трэба было дайсці.   
Калі ж стала ясна, што гэта занадта экстравагантна для масавай аўдыторыі, рэдакцыя рашуча адмовілася ад свайго ноў-хаў і пачала шукаць іншыя “разынкі”. Шмат хто ў падобнай сітуацыі не адрэагаваў бы так аператыўна, бо пераробка галоўнай старонкі – заўсёды складаны працэс, у тым ліку на ўзроўні прыняцця рашэння.

7. Спалучэнне сур’ёзнага і забаўляльнага

“Медуза” стварае для сваёй аўдыторыі магчымасць адпачыць ад грамадска-палітычных і эканамічных навін. Дзеля гэтага на сайце існуе раздзел “Шапіто”. І рэдакцыя не бачыць нічога дзіўнага ў тым, што побач з навіной пра выбары ў Расіі знаходзіцца заметка “Гульня прастолаў” пабіла рэкорд прэміі “Эммі”. 

Мяне асабліва ўсцешыў гэты падыход, бо ў Беларусі яго першым сярод анлайн-СМІ, яшчэ ў сярэдзіне нулявых, рэалізавала на практыцы менавіта “Салідарнасць”. Тады нам нямала дасталося ад кансерватараў і за свецкую хроніку, і за “прыгажуню дня”. Але час і досвед іншых пацвердзіў слушнасць таго рашэння.

8. Камандная гульня

На штодзённых нарадах “Медузы”, дзе падрабязна разбіраюцца ўчорашнія поспехі/недахопы і сённяшнія планы, прысутнічаюць усе супрацоўнікі рэдакцыі, у тым ліку тэхнічныя. Такое правіла заведзенае адмыслова, каб паяднаць розныя аддзелы ў агульнай справе.

“Калі празрыстасць парушаецца – рэдакцыя ламаецца”, -- адзначае Іван Калпакоў. Каб гэтага не здарылася, існуе шмат механізмаў, акрамя ўжо згаданага. У тым ліку пятнічныя пасядзелкі: пасля працы рэдакцыя набывае 10-12 бутэлек прасэкка і за келіхам абмяркоўвае розныя хвалюючыя тэмы. 

9. Рэдакцыя 40-

Ці не адзінае выключэнне – гэта Галіна Цімчанка. Але варта заўважыць, што яна перамясцілася з крэсла галоўнага рэдактара на пасаду генеральнага дырэктара і цяпер больш сканцэнтраваная на стратэгічных рэчах. У штодзённай цякучцы Цімчанка таксама адыгрывае значную ролю, але галоўнымі адказнымі за бягучую працу з’яўляюцца іншыя.

Большасць супрацоўнікаў рэдакцыі мае ўзрост каля 30 гадоў. І гэта не адмысловае патрабаванне, а механізм, які выпрацаваны эвалюцыйным шляхам. Людзі лічбавага пакалення лепш даюць рады новым тэхналогіям і інфармацыйным патокам,якія ўвесь час павялічваюцца і паскараюцца.

10. Размежаванне абавязкаў

Шмат у якіх беларускіх СМІ галоўны рэдактар адказвае за безліч накірункаў: і кантэнт, і стратэгія, і фінансы, і, умоўна кажучы, мыццё падлогі. Гэта часцей за ўсё вымушана, бо з прычыны беднасці нашых медыяў дэлегаваць жыццёва важныя функцыі папросту няма каму. Аднак гэта істотна тармозіць развіццё выданняў.

У “Медузе” галоўны рэдактар Іван Калпакоў адказвае за дзве рэчы: трафік (рост наведвальнасці) і рэпутацыю выдання. Бізнес-моманты – гэта епархія выдаўца Іллі Красільшчыка. А ў тыя моманты, калі інтарэсы гэтых топ-менэджараў канфлітуюць, ролю арбітра адыгрывае Галіна Цімчанка. 

***

Менавіта дзякуючы гэтым чыннікам “Медуза” апярэджвае ўласныя планы, складзеныя ўвосень 2014-га – і па колькасці наведвальнікаў, і па даходнай частцы. Негледзячы на ўсе рызыкі, уласцівыя незалежным грамадска-палітычным СМІ, “Медуза” мае добрыя шанцы развіваць поспех і далей.

Аўтар дзякуе “Прэс-клубу” за арганізацыю стажыроўкі.

Аляксандр Старыкевіч, галоўны рэдактар інтэрнэт-выдання "Салідарнасць"

Партнёры прэс-клуба